ALLERJİ

04.01.2015 02:00:00

ALLERJİ NEDİR ?


Allerji kişilerin aslında zararlı olmadıkları halde bazı maddelere karşı aşırı reaksiyon göstermesidir. Bizi zararlı organizmalara karşı koruyan bağışıklık sistemimiz, görevleri istilacıları (antijenleri) zararsız hale getirmek olan vücut savunmacılarını (antikorlar) üretir.
 
Normalde vücudumuzu koruyan bağışıklık sistemi bazı insanlarda zararlı olmayan birtakım maddelere de aşırı yanıt verir. Bu reaksiyonlara aşırı duyarlılık ya da allerji adı verilir. Allerjik reaksiyona yol açan antijene de allerjen adı verilir. Allerjik reaksiyonlar tek tip değildir, birçok yolla ortaya çıkarlar, vücudun değişik bölümlerinde meydana gelebilirler ve çeşitli şiddette olabilirler.
 
İmmün (bağışıklık) sistemimiz iyi bir belleğe sahiptir. Yaşamımızın başlangıcında organizmamız yabancı maddelerle karşılaştığında bağışıklık sistemi onları tanımayı ve belleğine almayı öğrenir. Ardından yabancı maddelere (antijenlere) karşı antikorlar üreterek yanıtını hazırlar. Organizmada ne zaman aynı antijen görülse hatırlama özelliği nedeniyle daha önceden hazırlanmış yanıt başlar. Bu nedenle saman nezlesi olan bir kişi her yıl polenlerle karşılaşınca immun sistemdeki bu özellik sebebiyle hemen reaksiyon gösterir.

DUYARLANMA NASIL OLUŞUR?

Duyarlanma bağışıklık sisteminin antijenle temas etmesi, onu belleğine alması ve ona karşı özel antikorları üretmesidir. Daha sonraki karşılaşmada bağışıklık sistemi antijeni kolaylıkla tanıyacak ve hemen reaksiyon gösterecektir. Bir allerjene karşı duyarlanma için gerekli olan süre kişiden kişiye değişir.

Polen alerjisinin etkileri kişiye göre farklılık gösterir.
 
ATOPİ NEDİR?

"Allerjik bir bünyeye sahip olmak" demektir. Bu durum kalıtsaldır. Başlıca üç çeşit atopik hastalık vardır:

Atopik dermatit (egzema)
Allerjik rinit
Allerjik astma

Allerjik rinit çoğunlukla göz allerjisi (konjunktivit) ile birlikte olabilir. Atopik kişiler genetik olarak İgE tipi antikorlar üretme eğilimindedir. Bu İgE antikorları da çevrede bulunan ve normalde zararsız olan allerjenlerle (polenler, ev tozları vb) etkileşime girerek allerjik reaksiyonu başlatır.
 
Bir çocuk eğer bir ebeveyni allerjikse %30 allerjik olma riski taşır. Eğer her iki ebeveyni de allerjikse allerji gelişme riski %60 dır. Bununla birlikte allerjiler ikinci nesilde görülmeyebilir.
 
Allerji belirtileri ve şiddeti, allerjiden allerjiye, çocuktan yetişkine değişiklik göstermektedir. Allerji belirtileri, gözlerde ya da burunda kaşıntı, hapşırma, burun tıkanıklığı, boğazda sıkışma hissi, solunum sorunları ve hatta anafilaktik şok (baygınlık veya bayılma) şeklinde görülebilir.
Belirtiler yıl boyunca (toz akarları ya da gıda gibi alerjenlere karşı) ya da mevsimsel (örneğin polen kaynaklı) olarak ortaya çıkabilir.
 
Dünyanın farklı yerlerinde, farklı allerjenler yaygın olduğundan, belirtiler de nerede yaşadığınıza bağlı olarak değişebilir. Örneğin, ananas ülkemizde çok sık tüketilen bir meyve olmadığından allerji de sık görülmez fakat yumurta ya da buğday gibi birçok yiyeceğin içinde olan besinlere olan allerji yaygındır.

HAVA KAYNAKLI ALLERJİ BELİRTİLERİ

Hava kaynaklı allerjenler; polenler, toz akarları, hayvan tüyleri ve kimyasallardır. Hava kaynaklı alerjiler, genelde 10 yaşında gelişir, erken yirmili yaşlarda zirveye ulaşır ve 40 ile 60 yaşları arasında kaybolmaya başlar.

Hava kaynaklı alerjilerin en bilineni polenlerdir.

 

Belirtileri ise şunlardır:

  1. Hapşırma
  2. Burunda kaşıntı ve / veya boğaz
  3. Burun tıkanıklığı
  4. Öksürük
  5. Gözde kızarma, yanma, kaşıntı, sulanma (allerjik konjonktivit)

Hava kaynaklı allerjenlere karşı hassas olanlarda, genelde allerjik rinit ve / veya allerjik konjonktivit vardır. Yukarıdaki belirtilere, nefes darlığı ve hırıltılı nefes alma da eşlik ediyorsa astımdan şüphelenilmelidir.

GIDA ALLERJİSİ BELİRTİLERİ


Bir gıda farklı kişilerde farklı belirtilere neden olabildiği gibi aynı kişide, farklı zamanlarda, farklı dozlarda, farklı tepkilere de neden olabilir.
 
Gıda alerjileri:

Gıda alerjisinde süt yumurta fıstık ve karidese dikkat edilmelidir.

 
  • Sindirim sisteminde: bulantı, kusma, ağrı, ishal
  • Solunum sisteminde: nezle, astım, ödem
  • Deride: Kızarıklık, kabarma, kaşıntı, ürtiker, egzama, anjioödem gibi sorunlara neden olur.

Eğer allerji çok ağır seyrediyorsa anafilaksi de görülebilir.

Böcek Alerjisi Belirtileri

Özellikle çocuklarda daha sık görülür.

  1. Boğazda şişkinlik
  2. Tüm vücut üzerinde ürtiker (kurdeşen)
  3. Nefes almada zorluk
  4. Mide bulantısı
  5. İshal
  6. Anafilaktik şok