SİGARA VE KANSER

14.01.2015 02:00:00

 

Sigara tüm dünyada kanserin en önemli önlenebilir nedenidir. Türkiye'de kanser kaynaklı ölümlerin %25 inde, tüm kanserlerin ise neredeyse yaklaşık %20'sinde sorumlu neden sigaradır.

Bugünkü bilgilerimize göre kansere neden olan faktörlerin %80 kadarı çevremizde bulunan faktörlerdir. Kanserin çevresel nedenleri arasında kuşkusuz en önemli olanı sigara içilmesidir. Sigara ile kanser arasındaki bağlantı ilk kez geçtiğimiz yüzyılın ortalarına doğru dikkatleri çekmeye başlamıştır. O yıllarda bazı doktorlar akciğer kanserli hastaların çoğunun sigara içen kişiler olduğunu gözlemlemişler, buradan 

sigara ve zararları

hareketle de akciğer kanserinin meydana gelmesinde sigaranın etkisi olabileceğini düşünmüşlerdir. İlk gözlemlere göre toplum genelinde sigara içme sıklığının % 50-60 dolayında olduğu olduğu, o yıllarda akciğer kanseri olan hastaların %90 kadarının sigara içiyor olması dikkatleri çekmiştir. İzleyen yıllarda bu konuyu incelemek üzere çok sayıda bilimsel çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmaların sonucunda kanserli hastalar 

arasında  sigara içenlerin çoğunlukta olduğu saptanmıştır ve sigara içenlerde akciğer kanseri dışında da pek çok kanserin görülme sıklığının arttığı gösterilmiştir. Bu kanserlerden bazıları sigara dumanının doğrudan temas ettiği ağız-yutak-gırtlak-akciğer gibi organlar olurken bazı kanserlerde sigara dumanının doğrudan temas etmediği meme, mesane, rahim gibi diğer organ kanserleridir. O halde sigara dumanı içinden bulunan kanser yapan kimyasal maddeler kan yolu ile bu organlara ulaşmak suretiyle çeşitli organlarda kanser meydana gelmesine neden olmaktadır.

Beş akciğer kanseri vakasının dördünde sigara kullanımı ya da maruziyeti etkili faktördür. Akciğer kanseri tüm kanserler içinde hayatta kalma oranı 

en düşük olandır ve Türkiye’deki kanser ölümlerinin en yaygın olanıdır; ancak bu ölümlerin çoğu sigaranın vaktinde bırakılması ile önlenebilir.   

Sigara kullanmak ayrıca over (yumurtalık) kanserinin bir türü ve bazı lösemi türlerinin yanı sıra ağız, larenks (gırtlak), farenks (üst yutak), burun ve sinüsler, özefagus (yemek borusu), karaciğer, pankreas, mide, böbrek, mesane, serviks ve bağırsak kanserleri de dahil olmak üzere bir düzine kansere yakalanma riskini de arttırmaktadır.

Sigagaranın neden olduğu kanserlerden (ve diğer sağlık sorunlarından) korunmanın  en iyi yolu sigara içmemektir. Sigaranın bırakılmasından sonra kanser ve diğer hastalıkların riskinin azaldığı ortaya konmuştur.

Tüm yaşamı boyunca sigara kullanmış ama ileri yaşa kadar yaşamış ya da hiç sigara kullanmamış ama yinede kansere yakalanmış birilerini tanıyor olabilirsiniz. Bu sigaranın gerçekten kansere neden olmadığı anlamına gelmez.

Yıllar süren araştırmalar sigaranın kansere neden olduğunu kanıtlamıştır. Ancak, bu tüm sigara kullanıcılarının kesinlikle kanser olacağı ya da sigara kullanmayan kişilerin asla kanser olmayacağı anlamına gelmez. Bu; sigara kullanmanın bu hastalıklara yakalanma riskini çok büyük oranda arttırdığı anlamına gelir. Sigara kullanıcılarının kansere yakalanması, ortalama olarak, sigara kullanmayan kişilere kıyasla çok daha olasıdır.

Gerçek şu ki; sigara kullanıcıların yarısı eninde sonunda kanserden ya da sigaradan kaynaklanan diğer hastalık nedeniyle ölür. Ayrıca sigara kullanıcılarının dörtte biri orta yaşlarda, 35 ve 69 yaşları arasında, ölmektedir.

Sigara dumanı 70’den daha fazla, kansere neden olan madde içermektedir. Dumanı soluduğunuzda, bu kimyasallar akciğerlerinize girer ve vücudunuzun kalanına yayılır. Bilim adamları bu kimyasalların DNA’ya zarar verdiğini ve önemli genlerde değişikliğe neden olduğunu göstermiştir. Bu durum ise hücrelerinizin gelişmesi ve kontrol dışı çoğalması sonucu kansere neden olmaktadır.

Araştırmalar, sağlık kampanyaları ve yeni politikalar sayesinde, Büyük Britanya’daki sigara kullanıcılarının sayısı son 50 yılda yarıya inmiştir. Bu sayede akciğer kanseri nedeniyle ölen insan sayısı da yarıya inmiştir. Açık bir şekilde, sigarayı bırakmak hayat kurtarır. Ancak hala kat edilecek uzun bir yol vardır. Akciğer kanseri Türkiye’deki hala en yaygın ikinci kanserdir ve her yıl yaklaşık 25,000 kişi akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Ayrıca sigara kullanım yaşının daha öne kayması ve kadınlarda da kullanmım sıklığının artması ülkemiz için önem taşımakta ve alınacak yolu zorlu hale getirmektedir.

Eğer sigara kullanıcı iseniz, sigarayı bırakmak kendinize verebileceğiniz en iyi hediye olacaktır.

sigara bırakmanın faydaları