Yaşlılarda Ev Kazalarını Önlemek ve Yaşlılar için Ev düzenlemesi

04.10.2017 03:00:00

Yaşlılarda Ev Kazalarını Önlemek

Son yıllarda toplumda izlenen ileri yaş nüfusun artışı birlikte bu yaş grubuna ait yeni sorunlarla tanıştık. Artık kendi evinde yalnız yaşayan ileri yaş grubu nüfusumuz arttı. Bu yaş grubu için sağlık sorunları nedeniyle evlerinde destek almak zorunda kalmaları yanı sıra ev kazaları da önemli bir sorun oluşturmakta.

İleri yaş nedeniyle oluşan fizyolojik değişiklikler, kronik hastalıklar, Alzheimer ve demans gibi hastalıklar nedeniyle oluşan unutkanlıklar vb. ev kazalarının görülme sıklığını arttırıyor. Kazalar ise yeni sağlık sorunlarını hayatlarına ekliyor ve günlük yaşamlarını zorlaştırıyor.

İleri yaş grubunun da çocuklar gibi ev kazaları anlamında risk grubunda olduğu unutulmamalı. Ölümcül düşmelerin %60 gibi önemli bir bölümü ev içinde oluyor. Yalnız yaşayanlarda, eğitim düzeyi düşük olanlarda kaza geçirme oranları maalesef daha yüksek.

Düzenli egzersiz yapmamak, 4 ve daha fazla sayıda ilaç kullanmak, görme problemi, sık baş dönmesi, fiziksel yetersizlikler ve hipertansiyon hastası olmak da ev kazaları açısından riski artırıyor.

Yaşlılarda kemik yoğunluğunun azalması ve kemiğin daha kırılgan olması ölümcül ev kazalarına neden oluyor. Basit düşmelerde bile kemik kırıkları ve hareket kısıtlılığı, yatağa bağlanma sık görülüyor.

Görme, dokunma, duyma ve koklama duygularında azalma, fiziksel işlevlerin azalması, esneme, kaldırma ve eğilme hareketlerinin güçleşmesi sonucunda reflekslerin yavaşlaması sonucu kazalara eğilim artıyor.

Düşmelerin yaşlılarda ayrıca bağımsızlık ve güven kaybına neden olabileceği de göz ardı edilmemeli.

Düşmeler en çok merdivenler, sandalye ve diğer mobilyalar, paspas ve yer döşemeleri nedeniyle oluşmakta. İleri yaş grubunda en önemli koruyucu uygulamalardan biri yaşa bağlı ortaya çıkan fizyolojik yetersizlikleri gideren yardımcı araçların (işitme aygıtı, gözlük vb) sağlanması. Ergonomi uygulamalarının ev ortamında günlük yaşam aktivitelerini ve yaşam kalitesini düzenleme açısından çok önemli olduğunu biliyoruz. Tabi yaşlılarda bu konu ayrıca önem kazanıyor.

Kültürel farklılıklar ihmal edilmeden yapılacak güvenlik uygulamaları yaşlıların evde bakımını kolaylaştırır. Bunları liste haline getirmek uygulayan kişiler için hem hatırlatıcı hem de eğitici olur. Yaşlı bir aile veya kişinin konut ihtiyacı gençlere göre farklıdır. Antre, mutfak, oturma odası, yatak odası, banyo ve tuvalet gibi alanların yeniden düzenlenmesi uygun olabilir.

Alınması gereken önlemler

  • Yaşlı evde çok uzun süre yalnız kalıyorsa banyo, mutfak ve sürekli bulunduğu alanlarda telefon kullanılmalı.
  • Acil telefon numaraları büyük harflarle ve büyük bir kağıda yazılıp telefonun başına asılmalı.
  • Acil Servis, itfaiye ve polis telefon numaraları da bu listeye eklenmeli.
  • Kullanılacak telefonların rakamları büyük ve kullanımı kolay olmalı.
  • Birkaç yerde aynı telefondan bulundurulmalı ve telefon yaşlı yere düşse bile ulaşımı kolay yerlerde durmalı.
  • İç ve dış kapı tutamakları kolayca çalışabilmeli.
  • Tüm eşikler kaldırılmalıdır.
  • İçeriden kapılar kolay açılmalı fakat dışarıdan birinin girişini önleyecek güvenlik unutulmamalı!
  • İlaçlar güvenli, direkt ışık almayan ve serin yerlerde depolanmalı.
  • İlaçlar kendi kutularında tutulmalı.
  • Yanlış ilaç kullanımını engellenmek için ilaç kutularının üzerine çeşitli uyarıcılar yapıştırılabilir.
  • Zemine kayabilecek halı, kilim vb. serilmemeli, kenarlarının kıvrılıp takılma ve düşmelere yol açmamasına dikkat edilmeli.
  • Aydınlatma cihazları temiz ve bakımlı olmalı.
  • Elektrik, telefon vb. kabloları açıkta ve dağınık olmamalı.
  • Elektrik fiş ve prizleri, geceleri ve acil durumlarda kolayca görünebilmesi için ışıklı vb. olmalı.
  • Mümkünse ev ve çalışma alanlarında yangın alarmı kullanılmalı.
  • Zemini, özellikle ıslak alanlar kolay kayabilecek malzemeden yapılmamalı.
  • Kullanılmayan eşyalar mümkün olduğu kadar azaltılmalı.
  • Etkin ısıtma sistemi olmalı.
  • Yaşlıların yatakta sigara içmesi engellenmeli. Küllükler derin ve çok az miktarda su konulmuş olmalı.
  • Ayak tabanı kaymayan terlik ya da ayakkabı seçilmeli.
  • Yangın merdiveni ya da acil çıkış kapıları olmalı.
  • Evde giriş ve koridorlarda uygun yerlerde, takılıp düşmeye neden olmayacak, oturup dinlenebilecekleri koltuk vb bulunmalı.
  • Girişte ve koridorlarda tutma kolları konulmalı.
  • Elektrik düğmeleri ışınımlı tercih edilmeli, yükseklikleri ve kolay ulaşılabilirlikleri ayarlanmalı.
  • Giriş ve koridorlar da dahil olmak üzere yeterli aydınlatma sağlanmalı.
  • Evde bulunan koltuk ve sandalyeler kolay oturulabilir ve kalkılabilir yükseklikte olmalı.
  • Masa ve sehpa yükseklikleri uygun olmalı.
  • Mutfakta ocak ve fırın gibi elektrikli cihazlar bakımlı ve kolay kullanılabilen, güvenlik kilitleri olanlardan seçilmeli. Yerleri de değiştirilmeden kullanılabilir olmalı.
  • Yine mutfakta kullanılan kaplar kullanıma göre kolay ulaşılabilir ve kaldırılabilir olmalı.
  • Mutfak ve banyoda musluklar sıcak soğuk göstergeli (ışıklı vb) olmalı, zeminler ıslak bırakılmadan hemen kurulanmalı.
  • Tuvalet ve banyo alanlarında tutma kolları mutlaka bulunmalı.
  • Mutfak ve banyoda yeterli havalandırma sağlanmalı.
  • Yatak odasında ısıtıcı ve elektrikli battaniye asla bulunmamalı.
  • Tüm evin ısısı yaz ve kış farkı unutulmadan yeterli sıcaklıkta tutulmalı.
  • Dolap içi aydınlatmalar eşyalarını bulma ve kullanma konusunda yaşlıyı rahatlatacaktır.
  • Özellikle yürüyüş ve denge için hatırlatıcı görsel uyarıcılar olası yaralanmaları azaltabilir.
  • Çocuklarda olduğu gibi yuvarlak hatlı mobilyalar ve rahatlatıcı renkler tercih etmeyi de unutmamalı.